Đề cương tuyên truyền ngày Pháp luật Việt Nam 09/11/2012 - 09/11/2026

1. Hiếp pháp 1946 - Sự ra đời của Ngày Pháp luật

          Ngay từ khi Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa vừa mới ra đời sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định một trong những nhiệm vụ cấp bách của nước ta là phải xây dựng cho được một bản Hiến pháp. Người chỉ rõ: “Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước ta không có Hiến pháp. Nhân dân ta không được hưởng quyền tự do, dân chủ. Vì vậy, chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ”.

          Thực hiện nhiệm vụ cao cả đó, vào ngày 9/11/1946, Quốc hội khóa I đã thay mặt toàn thể nhân dân Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta. Ngày này đã thật sự đi vào lịch sử dân tộc ta như là một mốc son chói lọi, khẳng định tư cách chủ nhân đất nước của mỗi người dân đất Việt. Ðây thật sự là một bản Hiến pháp dân chủ, tiến bộ, không kém bất cứ một bản Hiến pháp nào trên thế giới, đó là sự kết tinh những giá trị cao cả của thời đại, mang đậm hơi thở ấm áp của nền độc lập, tự do và thấm đẫm tinh thần dân chủ về xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh: “Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”. Hiến pháp năm 1946 đã đặt nền móng để chúng ta xây dựng một Nhà nước pháp quyền, mà ở đó tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân và mỗi công dân Việt Nam phải có nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, tôn trọng Hiến pháp và tuân theo pháp luật. Tư tưởng lập hiến, giá trị dân chủ, quyền con người, quyền công dân, tư tưởng và mô hình tổ chức nhà nước của dân, do dân và vì dân được ghi nhận trong Hiến pháp năm 1946 luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt ở các bản Hiến pháp sau này và toàn bộ hệ thống pháp luật của nước ta hiện nay.

          Bước vào giai đoạn phát triển mới, Đảng ta khẳng định: cùng với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, phải tích cực xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; phải ra sức tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, hiệu quả thi hành pháp luật mà khâu đầu tiên là nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Vì vậy, ngày 20-6-2012, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó quy định: 

Ngày 9-11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, nhằm tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội. (Điều 8, Luật Phổ biến giáo dục pháp luật)

          Như vậy, sau quy định của Hiến pháp về ngày Quốc khánh, chúng ta có một đạo luật quy định về một sự kiện chính trị - pháp lý được tổ chức hằng năm, đó là ngày Pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (09/11).

2. Ngày Pháp luật - Ngày toàn dân thượng tôn Hiến pháp và pháp luật

          Ngày Pháp luật được tổ chức hằng năm nhằm tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, đề cao giá trị của Hiến pháp và pháp luật trong Nhà nước pháp quyền, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội. Với ý nghĩa đó, trong ngày này, mọi tổ chức và cá nhân tập trung nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật, góp phần đưa các quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, tạo sự lan tỏa sâu rộng để từ một ngày này tiến đến tất cả các ngày còn lại trong năm đều là Ngày Pháp luật. Từ đó, xây dựng niềm tin, tình cảm, thái độ, hành vi ứng xử phù hợp với qui định của pháp luật, ý thức bảo vệ pháp luật của toàn dân.

Thông qua Ngày pháp luật, giá trị con người có nhân cách tiếp tục được đề cao; đề cao ý thức làm chủ, tôn trọng kỷ luật, tự do trong khuôn khổ pháp luật; coi trọng các giá trị đạo đức tốt đẹp; ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ công dân, lòng yêu nước, xây dựng lối sống văn hóa, nếp sống văn minh; bồi dưỡng ý thức và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là những điều kiện quan trọng góp phần hình thành con người về mặt tâm hồn, nhân cách, để mỗi người tự ý thức về mình và về cộng đồng, quê hương, đất nước. Đây chính là yếu tố tạo nên sự bền vững của ý thức pháp luật, kỷ cương, phép nước, phát huy triệt để tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc cùng tích cực hành động vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Năm 2026  là năm thứ 12 triển khai thi hành Hiến pháp 2013, Hiến pháp của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Do vậy, việc tổ chức Ngày Pháp luật năm nay thật sự trở thành hoạt động chính trị - pháp lý sâu rộng, nhằm đưa các quy định của Hiến pháp và pháp luật đi vào thực tiễn cuộc sống. Chủ đề hưởng ứng ngày pháp luật năm 2026: “Tôn vinh Hiến pháp, pháp luật; kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946; đổi mới, nâng cao hiệu quả xây dựng, thi hành pháp luật, truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật; xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trên địa bàn tỉnh Hưng Yên”.

3. Khẩu hiệu hưởng ứng Ngày Pháp luật

- Đổi mới tư duy xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế. 

- Tạo đột phá trong công tác thi hành pháp luật, bảo đảm pháp luật được thực hiện công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực và hiệu quả. 

- Đẩy mạnh truyền thông chính sách góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, nâng cao hiệu quả xây dựng và thi hành pháp luật. 

- Chủ động tìm hiểu, gương mẫu tuân theo Hiến pháp và pháp luật là trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tư pháp. 

- Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật là việc làm thiết thực hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 

- Hiểu biết và chấp hành pháp luật là bảo vệ chính mình và cộng đồng, vì một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––